Dieta VLCD

Racjonalne żywienie to dostarczanie organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych w odpowiedniej ilości i proporcjach. Niewielki, ale stale utrzymujący się nadmiar spożywanych pokarmów w stosunku do wydatkowanej przez organizm energii prowadzi do nadwagi, a w konsekwencji do otyłości. Do złych nawyków żywieniowych sprzyjających nadwadze, oprócz nadmiaru spożywanych produktów, zaliczamy podjadanie między posiłkami, nieregularne pory jedzenia, dietę bogatotłuszczową i wysokowęglowodanową. Przyczyną rozwoju nadwagi jest zbyt mała aktywność fizyczna, również spożywany w nadmiernych ilościach alkohol oraz słodycze (tzw. puste kalorie). Przyjęcie jednorazowo dużej ilości pokarmu powoduje zwiększone wydzielanie insuliny, co z kolei nasila lipogenezę.

Częstotliwość występowania nadwagi i  otyłości na świecie (w tym także w  Polce) stale rośnie. Ciągle istnieją problemy ze  skuteczną farmakoterapią. Szuka się nowych rozwiązań i udoskonala już istniejące formy postępowania w przypadku nadwagi. Jedną z form jaka przychodzi na ratunek jest dieta bardzo niskokaloryczna (VLCD). Częstym powodem podawanym przez osoby otyłe jest pośpiech i brak czasu na przygotowanie posiłków. Produkty diety VLCD są szybkie i proste w przyrządzaniu, co ułatwia przygotowanie i spożywanie posiłków o regularnych porach oraz stosowanie diety redukującej masę ciała. Ważne jest, aby pamiętać o spożywaniu 5 posiłków dziennie.

Dieta VLCD to skrót od angielskiego terminu dieta bardzo niskokaloryczna (Very Low Calorie Diet). Oznacza to dietę, w której dziennie dostarcza się organizmowi naprawdę minimalną liczbę kalorii. Przy VLCD dieta 1000 kalorii wydaje się bardzo obfita! Dieta VLCD dostarcza zwykle od 400 do 800 kilokalorii każdego dnia. Ze względu na tak niską wartość kaloryczną stosowana jest w leczeniu otyłości, a nie niwelowaniu skutków niewielkiej nadwagi. W związku z tym, że bardzo trudno byłoby skomponować dietę mającą posiłki o tak niskiej wartości kalorycznej, dieta VLCD opiera się najczęściej na spożywaniu wyłącznie gotowych produktów dietetycznych. To często tak zwana dieta koktajlowa, a także koktajle połączone z jedzeniem dietetycznych batonów, sucharków czy zup w proszku.

Dieta taka zawiera zwykle zwiększoną zawartość białka (najczęściej sojowego), włókien sojowych oraz fosfolipidów soi. Wzbogacona jest dodatkiem witamin i minerałów. Zawartość węglowodanów jest ograniczona. W porcjach żywieniowych przyjmowanych od pięciu – kobiety – do sześciu – mężczyźni – razy na dobę zawiera ok. 35% białka (57g), 7,6% tłuszczów (13g), 44% węglowodanów (72g), 18g błonnika oraz minerały i witaminy pokrywające ponad 100% dziennego zapotrzebowania.

VLCD jest restrykcyjną dietą 3-tygodniową. Polecana pacjentom z otyłością wymagającą szybkiego odchudzania (np. przed operacją) lub u pacjentów z nadwagą i otyłością, którzy nie uzyskują efektów leczenia stosując wyłącznie dietę niskokaloryczną. Osoby z nadwagą oraz tendencją do okresowych zwyżek masy ciała mogą stosować produkty VLCD łącząc je z dietą konwencjonalną. Osoby będące na diecie odchudzającej lub pragnące utrzymać swoją masę ciała, mogą zastępować produktami VLCD pojedyncze posiłki i łączyć je z konwencjonalnym niskokalorycznym pożywieniem. Można więc zastąpić 1-3 posiłków dziennie koktajlem lub zupą VLCD, pamiętając, że w ciągu dnia należy spożywać łącznie 5 posiłków. Nie powinna być stosowana bez nadzoru lekarza dłużej niż 3 tygodnie. Przed zastosowaniem diety VLCD należy zapoznać się z przeciwwskazaniami i środkami ostrożności.

Mechanizm działania diety bardzo niskokalorycznej jest złożony i składa się z kilku etapów. W pierwszym etapie leczenia (ok. tygodnia) obserwowany jest największy spadek masy ciała i wynika on z działania moczopędnego diety. Działanie to spowodowane jest zużywaniem zapasów glikogenu zgromadzonego w wątrobie i mięśniach. Towarzyszy mu wzmożona diureza (utrata wody oraz związków ketonowych, powsta- łych z rozkładu związków tłuszczowych). W  dalszym etapie stosowania diety (po  wykorzystaniu glukozy i zmniejszeniu się stężenia insuliny) dochodzi do wykorzystywania alternatywnych źródeł energii. Pochodzą one z rozkładu tkanki tłuszczowej, któremu towarzyszy produkcja ciał ketonowych w wątrobie (jest to tzw. faza ketozy – od 2. tygodnia). Ciała ketonowe hamują apetyt, a także są zużywane przez tkankę mózgową i inne tkanki jako substrat energetyczny. Aby uniknąć efektu jo-jo, po okresie 3 tygodni konieczne jest stopniowe zwiększanie kaloryczności diety poprzez rozszerzanie jej o niskokaloryczne produkty konwencjonalne. Po  kilkutygodniowym okresie stopniowego zwiększania kaloryczności należy zastosować niskokaloryczną dietę złożoną z  naturalnych produktów spożywczych, o zmniejszonej ilości dobowej energii o około 500 kcal w stosunku do zapotrzebowania danej osoby. Po zakończeniu kuracji produktami VLCD niezbędna jest zmiana nawyków żywieniowych i zwiększenie aktywności fizycznej. Jest to konieczne, aby podtrzymać efekty kuracji.

Zaletą VLCD jest bardzo szybka utrata zbędnych kilogramów. Ale dostarcza się bardzo niewiele kalorii. Na początku jej stosowania może wystąpić osłabienie, zmęczenie, uczucie głodu, zaparcia, nudności, okresowo biegunki czy bóle głowy. Zazwyczaj działania niepożądane mijają po okresie 48 godzin i dieta jest w dalszej części dobrze tolerowana przez organizm pacjenta. Przy dłuższym stosowaniu diety VLCD maleje podstawowa przemiana materii (średnio o 15- 20%), co zmniejsza tempo redukcji masy ciała i sprzyja efektowi jo-jo. Aby nie zaszkodzić sobie trzeba pamiętać o kilku zasadach:

  • dieta VLCD nadaje się tylko dla zdrowych dorosłych osób; nie może być stosowana przez dzieci, młodzież, osoby powyżej 75 roku życia, kobiety ciężarne i matki karmiące, u osób z  problemem zaburzeń odżywiania lub zaburzeń przemiany materii;
  • nie wolno przedłużać najbardziej restrykcyjnego etapu diety bez konsultacji z lekarzem;
  • w pierwszym etapie można pozwolić sobie tylko na lekki wysiłek (spacery). W  następnych etapach trzeba zacząć ruszać się regularnie (jazda na rowerze, nordic walking), a po zakończeniu diety wykonywać intensywne ćwiczenia. Trzy razy w tygodniu po 30 minut to minimum, aby uniknąć ponownego przybierania na wadze.
  • podczas stosowania diety, zwłaszcza w  pierwszym etapie trzeba pić dużo wody (co najmniej 2 litry dziennie).

Bezwzględnymi  przeciwwskazaniami do stosowania diety VLCD są: ciężkie postacie zaburzeń rytmu serca, zaawansowana choroba niedokrwienna serca, hiperglikemia z ketozą, choroby przebiegające z utratą białka i elektrolitów, zespół Cushinga, toczeń rumieniowaty układowy, choroby psychiczne, epilepsja. Dodatkowo przestrzega się przed stosowaniem diet VLCD osoby cierpią- ce na  dnę moczanową a także mające znacznie podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi. Ze względu na  bardzo duży dzienny deficyt energetyczny, diety VLCD nie należy także stosować równocześnie z  wzmożoną aktywnością fizyczną.

Zmniejszenie masy ciała jest zwykle 2-3 razy większe w porównaniu do diety niskokalorycznej stosowanej w tym samym przedziale czasu. Według różnych autorów i czasu trwania terapii zastosowanie diety VLCD umożliwia redukcję masy ciała w granicach 6-10 kg przez okres 3 tygodni. W przypadku dłuższego czasu trwania, ale już pod kontrolą lekarza, odpowiednio 13-15 kg przez okres 6 tygodni oraz 15-17 kg u pacjentów stosujących dietę przez okres 9 tygodni.

Podstawowym i oczekiwanym efektem diety VLCD jest skuteczna utrata masy ciała i zmniejszenie obwodu talii. Wraz z utratą kilogramów poprawia się: profil lipidowy (obniża się stężenie cholesterolu całkowitego i trójglicerydów w  surowicy krwi), profil węglowodanowy (obniża się stężenie glukozy w surowicy krwi, zmniejsza się insulinooporność i hiperinsulinemia, zmniejsza się stężenie hemoglobiny glikowanej – HbA1C%), oraz obniża ciśnienie tętnicze krwi, które często jest efektem ubocznym otyłości. Następuje poprawa innych parametrów wynikających z wpływu samej redukcji masy ciała na organizm: zmniejszenie stopnia śmiertelności, nowotworów, obturacyjnego bezdechu sennego, choroby niedokrwiennej serca.

Dieta VLCD
5 (100%) 2 głos

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here